Ungawufumana umsebenzi ngaphandle kwematriki eMzantsi Afrika?
Ewe, unako. Ukungagqibi imatriki kungaziva ngathi luvulekile ucango, kodwa abantu abaninzi abangenamatriki bayasebenza kwaye bafumana imali namhlanje. Nantsi inyaniso engqongqo ngento evulelekileyo kuwe — nendlela yokuwufumana.
Ukuba awuyigqibanga imatriki, mhlawumbi ukhathazekile ukuba oko kuthetha ukuba awunakufumana umsebenzi. Abantu abaninzi baziva ngolu hlobo, kwaye kubathintela ekuzameni. Ngoko ke masicace kwaye sinyaniseke kuwe.
Ukungabi namatriki kuvala ezinye iingcango — kodwa kushiya ezininzi zivuleke gca. Kukho umsebenzi wokwenene, ozinzileyo ngaphandle kwematriki. Iqhinga kukwazi ukuba ujonge phi, nokubeka amandla akho apho kubalulekileyo endaweni yokuwabeka apho kungabalulekanga khona.
Imatriki iyanceda, kwaye ukuba ungayigqiba ngenye imini, kufanelekile ukuyenza. Kodwa ukungabi nayo ngoku akuthethi ukuba awunakusebenza, ufumane imali, kwaye wakhe ubomi obuhle. Abantu abaninzi baqala ngaphandle kwematriki kwaye bakhule ukusuka apho.
Imisebenzi onokuyifumana ngaphandle kwematriki
Abantu abaninzi abaqeshi bakhathala ngakumbi nokuba uthembekile, unyanisekile kwaye ukhuthele kunokuba bakhathale ngesatifikethi. Nantsi imisebenzi evulelekileyo kubantu abangenamatriki:
- Iivenkile kunye neevenkile ezincinci — umpakishi, umpakishi weeshelufu, umcoci, umqokeleli weetrolley, kwaye rhoqo umqeshwa webhanka.
- Umsebenzi wokucoca nowasekhaya — ii-ofisi, amakhaya, iihotele kunye nezakhiwo zihlala zifuna abacoci.
- Ezokhuseleko — awudingi matriki ukuze ube ngunogada, kodwa ufuna uqeqesho nobhaliso. Nantsi indlela asebenza ngayo amabanga e-PSIRA nendlela yokubhalisa.
- Abasebenzi jikelele nabasebenzi bezandla — kwiindawo zokwakha, kwiifektri, kwiindawo zokugcina impahla nakwiifama.
- Abagcini bepetroli — umsebenzi ozinzileyo, oqhelekileyo ongafuni matriki.
- Abaqhubi nabahambisi — ukuba unelayisenisi, kukho umsebenzi wokuhambisa nowokuqhuba.
- Ukulima nokuhombisa igadi — umsebenzi ozinzileyo kubantu abanezandla ezilungileyo.
- Abalungiseleli, abasebenzi basekhitshini nabacoci kwiindawo zokutyela nakwiivenkile zokutya okukhawulezayo.
- Umsebenzi wokugcina impahla nokupakisha — ukukhetha, ukupakisha nokuhlela impahla.
Jonga olu luhlu kwakhona. Le yimisebenzi yokwenene, enyanisekileyo ehlawulayo — kwaye uninzi lwayo lungakhula lube yimisebenzi yabalawuli nabaphathi ngokuhamba kwexesha. Abaphathi abaninzi baqala njengabapakishi nabacoci.
Iilearnerships: fumana imali ngelixa ufunda
Nantsi into abantu abaninzi abangayaziyo: ezinye iilearnerships zamkela abantu abangayigqibanga imatriki. Ilearnership yinkqubo apho usebenza khona, ufunde isakhono, kwaye ufumane isixa esincinci (istipend) ngaxeshanye.
Ezinye iilearnerships zifuna imatriki, kodwa ezinye zamkela ibanga le-10 okanye ibanga le-11. Ziyindlela enamandla yokufumana isakhono namava okwenene, anokuvula iingcango ezininzi kamva. Kufanelekile ukukhangela ezo zihambelana nenqanaba lesikolo onalo — unako ukukhangela iilearnerships kunye nee-internships apha.
Yintoni ebaluleke ngaphezu kwematriki
Kule misebenzi ingentla, abaqeshi bahlala bezibuza umbuzo olula: Ndingamthemba lo mntu ukuba uza kuvela aze awenze umsebenzi kakuhle? Ungalufumana olo themba ngaphandle kwesatifikethi, ngokubonisa:
- Uthembekile — uvela, ngexesha, yonke imihla.
- Unyanisekile — unokuthenjwa ngemali, impahla kunye nepropati yabantu.
- Ukhuthele — akufuneki uxelelwe kabini.
- Uyakulungela ukufunda — isimo sengqondo esihle sihlala sibhetele kunesatifikethi.
Ezi zizinto onazo sele, okanye onokuzibonisa. Zibeke phambili xa ufaka isicelo.
Indlela yokwenza i-CV yakho ibe namandla ngaphandle kwematriki
Ukungabi namatriki akuthethi ukuba une-CV ebuthathaka. Nantsi indlela yokwenza eyakho ibe namandla:
- Qala ngamava akho. Nawuphi na umsebenzi owenzileyo — nokuba ngumsebenzi ongekho semthethweni njengokuhlamba iimoto, iinwele, ukuthengisa okanye ukunceda kwivenkile yespaza — ubonisa ukuba unako ukusebenza. Wubeke phambili.
- Bonisa inqanaba lakho lesikolo ngokunyanisekileyo. Ukuba ugqibe ibanga le-10 okanye ibanga le-11, libeke elo. Lisabonisa iminyaka yokufunda esikolweni.
- Dwelisa naziphi na izifundo ezifutshane okanye izatifikethi. Isifundo soncedo lokuqala, isifundo sekhompyutha, isatifikethi sokhuseleko — nantoni na ibalulekile.
- Bonisa amandla akho. Uthembekile, unyanisekile, ukhuthele, ulungile nabantu — ezi zezinto abazifunayo abaqeshi kule misebenzi.
- Yongeza abantu abangakungqina. Umntu onokukubethelela unamandla xa ungenamatriki.
✅ Yinyaniseke ngematriki: ungaze uthi unematriki ukuba awunayo. Endaweni yoko, bonisa inqanaba lesikolo olifikelele, kwaye uvumele amava kunye nesimilo sakho sithethe. Abaqeshi bayajonga, kwaye ukubanjwa kukwenza uphulukane nomsebenzi. Ukunyaniseka kwakha ukuthembana — kwaye ukuthembana kukwenza uqeshwe.
💡 I-Send My CV inganceda: sakha i-CV yakho sijolise kumava akho nakumandla akho, hayi kwisatifikethi ongenaso. Isimahla, kwi-WhatsApp, kwaye ithatha malunga nemizuzu eli-10.
Yakha i-CV yam yasimahla →Ungayigqiba imatriki kamva?
Awudingi matriki ukuze uqale ukusebenza — kodwa ukuba ukhe wafumana ithuba lokuyigqiba, ingavula iingcango ezininzi kwixesha elizayo. Abantu abaninzi bagqiba imatriki kamva ngeenkqubo zethuba lesibini kunye nezifundo zexeshana, ngamanye amaxesha ngelixa besebenza. Akukaze kube kade.
Ur hulumente uqhuba i-Second Chance Matric Programme yasimahla kubantu abangaphumelelanga okanye abangayigqibanga imatriki. Ungafunda ngayo kwiwebhusayithi esemthethweni yeSebe leMfundo esiSiseko: Second Chance Programme.
Kodwa ungakhange ulinde ukuqala ukusebenza. Ungafumana imali kwaye wakhe amava ngoku, kwaye ufunde kamva ukuba ukhetha njalo.
Eyona nto ibalulekileyo yile: ungavumeli "Andinayo imatriki" ikuthintele ekufakeni isicelo. Abaqeshi abaninzi baya kumnika ithuba umntu othembekileyo, onyanisekileyo, okhutheleyo — kodwa kuphela ukuba loo mntu ufaka isicelo. Ngoko ke faka isicelo.
Ukungabi namatriki asikokuphela kwebali lakho — yinxalenye yalo nje. Gxila kwimisebenzi emininzi evulelekileyo kuwe, bonisa ukuba uthembekile kwaye unyanisekile, kwaye uqhubeke ufaka izicelo. Umsebenzi wakho ukhona.
Yakha i-CV yakho yasimahla ngoku
I-Send My CV ikunceda ukuba wakhe i-CV enamandla — unematriki okanye ungenayo — ebonisa amava akho kunye neempawu zakho ezilungileyo. Isimahla, kwi-WhatsApp, malunga nemizuzu eli-10.
Imibuzo ebuzwa rhoqo
Ungawufumana umsebenzi ngaphandle kwematriki eMzantsi Afrika?
Ewe. Ukungabi namatriki kuvala ezinye iingcango, kodwa abaqeshi abaninzi bakhathala ngakumbi nokuba uthembekile, unyanisekile kwaye ukhuthele kunokuba bakhathale ngesatifikethi. Imisebenzi yeevenkile, yokucoca, yezokhuseleko, yabasebenzi jikelele, yomgcini wepetroli, yokuqhuba nokuhambisa, yegadi, yasevenkileni yokutyela kunye neyokugcina impahla ihlala ivulelekile kubantu abangenamatriki. Eyona nto ibalulekileyo kukufaka isicelo — abantu abaninzi bayazikhuphela ngaphandle ngaphambi kokuba umqeshi ababone.
Yeyiphi imisebenzi endingayifumana ngaphandle kwematriki?
Eqhelekileyo ngumpakishi, umpakishi weeshelufu, umqokeleli weetrolley kunye nomqeshwa webhanka kwiivenkile; umcoci kwii-ofisi, amakhaya kunye neehotele; unogada xa sele unolwazi lwe-PSIRA nobhaliso; umsebenzi jikelele okanye umsebenzi wezandla kwiindawo zokwakha, kwiifektri nakwiifama; umgcini wepetroli; umqhubi okanye umsebenzi wokuhambisa ukuba unelayisenisi; umlimi wegadi; umlungiseleli okanye umsebenzi wasekhitshini; kunye nokukhetha nokupakisha kwindawo yokugcina impahla. Uninzi lwezi zikhula zibe yimisebenzi yabalawuli nabaphathi ngokuhamba kwexesha.
Ndingayenza ilearnership ngaphandle kwematriki?
Ngamanye amaxesha, ewe. Ezinye iilearnerships zifuna imatriki, kodwa ezinye zamkela ibanga le-10 okanye ibanga le-11. Ilearnership ikuvumela ukuba usebenze, ufunde isakhono kwaye ufumane istipend ngaxeshanye, ngoko ke yindlela enamandla yokwakha amava avula iingcango ezininzi kamva. Khangela iilearnerships ezihambelana nenqanaba lesikolo onalo endaweni yokucinga ukuba awufanelekanga.
Yintoni ekufuneka ndiyibeke kwi-CV yam ukuba andiyigqibanga imatriki?
Bonisa inqanaba lesikolo olifikelele, njengebanga le-10 okanye ibanga le-11, kwaye ungaze uthi unematriki ongenayo — abaqeshi bayajonga, kwaye ukubanjwa kukwenza uphulukane nomsebenzi. Qala ngamava akho endaweni yoko, kubandakanya umsebenzi ongekho semthethweni njengokuhlamba iimoto, iinwele, ukuthengisa okanye ukunceda kwivenkile yespaza. Yongeza naziphi na izifundo ezifutshane, amandla akho anjengokuthembeka nokunyaniseka, kunye nabantu abangakungqina.
Ndingayigqiba imatriki kamva?
Ewe. ISebe leMfundo esiSiseko liqhuba i-Second Chance Matric Programme yasimahla kubantu abangaphumelelanga okanye abangayigqibanga imatriki, kwaye abantu abaninzi bafunda ngexeshana ngelixa besebenza. Akukaze kube kade. Kodwa akufuneki ulinde ukuba iqale ukusebenza — unokufumana imali kwaye wakhe amava ngoku kwaye ufunde kamva.
Amava akho abaluleke ngaphezu kokuba ucinga. Yakha i-CV yakho yasimahla kwi-WhatsApp →